Archiwum autora: karolinak

Błędy uznawane za przejawy tzw. kreatywnej księgowości

  1. Błędnie przyjęte stawki amortyzacyjne 🕵.

W przykładzie zaprezentowanym w poprzednich postach przedstawiłam błędny sposób ustalania stawek amortyzacji maszyn i urządzeń produkcyjnych 🏗.

Każdorazowo, przyjmując środek trwały ustalano stawki wynikające z przepisów podatkowych, pomimo, że przewidywane okres amortyzacji były znacznie dłuższe – nawet kilkukrotnie 😱.

Spowodowało to, że 30% wartości użytkowanego majątku było w całości zamortyzowane ⬇️.

Amortyzacja maszyn produkcyjnych stanowi element kosztu wytworzenia wyrobu gotowego.

W związku z kurczeniem się rynku, spółka sprzedawała mniej, co powinno skutkować niższym zyskiem ⬇️.

Jednak w sytuacji gdy w “tłustych” latach umorzyła w znacznym stopniu majątek produkcyjny, koszt wytworzenia w ostatnich latach spadł ⬇️, dzięki czemu wyniki finansowe nie uległy obniżeniu ⬇️ jakiego można byłoby się spodziewać.

Takim działaniem spółka niejako “wypłaszczyła” swoje wyniki finansowe – przez wiele lat je zaniżając (poprzez przyspieszoną amortyzację) a w ostatnich latach zawyżając (dzięki zaniżonej amortyzacji).

Tego rodzaju działania stanowią właśnie tzw. kreatywną księgowość, ponieważ manipulując, m.in. metodami wyceny powodują albo zawyżenie albo zaniżenie (zazwyczaj) wyniku finansowego.

2. Tworzenie nieuzasadnionych, nadmiernych rezerw.

Dlaczego rezerwy na ewentualne straty z tytułu zwrotu dotacji nie były zasadne❓

Po pierwsze – nie wystąpiło tzw. zdarzenie przeszłe warunkujące utworzenie rezerwy. Przecież nikt nie podjął decyzji o obniżeniu poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, zauważono jedynie tendencję do jego spadku.

Gdyby np. podjęto decyzję o ich stopniowym zwalnianiu lub spowodowano odejście pracowników, wówczas należałoby oszacować jaka będzie wartość netto ŚTsD na moment gdy warunki udzielenia dotacji przestaną być spełnianie, zdyskontować ją na dzień bilansowy i tę kwotę wykazać jako rezerwę.

Dlaczego❓

Bo decyzja zostałaby podjęta w konkretnym roku i ten rok należałoby obciążyć kosztami rezerwy, pamiętając o zmianach wartości pieniądza w czasie.

W naszym przypadku nie zaistniało takie zdarzenie.Nie tworzy się rezerw na przyszłe straty nie mające źródła w przeszłości. Np. nie tworzymy rezerw na przyszłe straty wynikające z przewidywanych w przyszłości zmian rynkowych.

Po drugie – nie wiadomo kiedy taka strata i w jakiej kwocie wystąpi.

Nie tworzymy rezerw jeśli nie jesteśmy w stanie ich oszacować.

Jeśli jednak wystąpi zdarzenie, którego skutkiem będzie (prawdopodobnie) w przyszłości wypływ tzw. korzyści ekonomicznych (zwykle środków pieniężnych), to należy to ujawnić w Informacji dodatkowej sprawozdania (opisać sytuację i ryzyka).

3. Odpisy aktualizujące aktywa

⚠️ Tworzenie nadmiernych odpisów lub ich zaniżanie stanowi podobnie, jak w przypadku rezerw czy nierzetelnego ustalania stawek amortyzacyjnych, sposób na manipulowanie wynikiem finansowym.

Podobnie jak rezerwy, można je “wykorzystać” do przerzucenia zysku ➕ na kolejne lata, np. w “tłustych” latach tworzy się odpisy czy rezerwy, które rozwiązuje się w czasie gdy wyniki spadają⬇️.

Wartość odpisu aktualizującego ma odzwierciedlać utratę przydatności danej pozycji w dalszej działalności (zmniejszenie ⬇️ częściowe lub całkowite).

Przydatność materiałów produkcyjnych 🔧🔩 będzie to możliwość wykorzystania w procesie produkcyjnym, w przypadku towarów i wyrobów – zdatność do sprzedaż, w przypadku środków trwałych 🏗 – np. zdolność produkcyjna a w przypadku inwestycji w akcje czy udziały – przynoszenia korzyści np. w postaci dywidendy.

✅ Więcej na temat odpisów dowiesz się na webinarze 19 stycznia b.r. o godz. 20.00.

Kreatywna księgowość cz. 3

Spółka, o której była mowa wcześniej utworzyła w latach ubiegłych odpisy aktualizujące zapasy.

W przypadku wyrobów było to 30% wartości wyrobów zalegających w magazynie ponad 6 miesięcy a w przypadku materiałów 20% wartości takich pozycji, łącznie ok. 1 mln. zł. Taki odpis utrzymywany był przez kilka lat (występowały niewielkie wahania).

Z analizy historii tego rodzaju zapasów okazało się, że były one sprzedawane na zwykłych zasadach (po normalnych cenach sprzedaży) lub wykorzystywane w procesach produkcyjnych a wartość zutylizowanych zapasów nie przekroczyła w okresie 5 lat łącznie 200.000 zł.

Na czym polegał błąd w metodzie tworzenia odpisów ❓

Spółka rozwiązała część odpisów w bieżącym roku w przychody.

Jakie miało to skutki dla oceny kondycji finansowej spółki w roku bieżącym❓

👇

Kreatywna księgowości – cz. 2

Spółka, o której była mowa w poprzednim poście w latach 2005-2018 nabywała środki trwałe używane (głównie w postaci maszyn produkcyjnych) i amortyzowała je stawkami podatkowymi – nawet do 40% rocznie.

Składniki te są użytkowane w spółce przez okresy nie krótsze niż 10 lat.

W efekcie w roku 2018 około 30% wartości brutto środków trwałych (tj. ok. 10 mln. zł) ma wartość netto równą zero (znaczna część już od kilku lat), pomimo, że jest nadal użytkowana i będzie również w kolejnych latach.

W ostatnich latach pogorszyła się sytuacja firmy (spadek przychodów ze sprzedaży), głównie wskutek malejącego popytu na jej produkty, co jest skutkiem “umierania branży”.

Jednak wyniki finansowe, głównie w postaci zysku netto nie potwierdzają tego zjawiska.

Dlaczego 🕵 ?

Co “poprawia” wynik brutto w stosunku do wyniku na sprzedaży?

Kreatywna księgowość – jak się ustrzec przed błędami cz. 1

Kreatywna KsięgowośćW kilku najbliższych postach przedstawię kilka błędów, które popełniono w księgach pewnej firmy, stanowiących (w ostatecznym rozrachunku – o tym napiszę w podsumowaniu, na koniec cyklu) tzw. kreatywną księgowość 😱.

Śledząc kolejne posty dowiesz się, na czym polega problem i jak się ustrzec takich błędów 💪

Zagadnienie nr 1 Błędne/nadmierne tworzenie rezerw.

🕵️

Spółka 20 lat temu było Zakładem Pracy Chronionej. Uzyskała dotację na zakup środków trwałych z PFRON. Warunkiem koniecznym jej utrzymania było zachowanie statusu ZPChR lub utrzymanie odpowiedniego poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych (po utracie tego statusu).

W przypadku gdyby poziom zatrudnienia tych osób spadł poniżej wymaganego wskaźnika, spółka musiałaby zwrócić otrzymaną dotację w kwocie równej wartości netto sfinansowanych nią środków trwałych, przy czym umorzenie byłoby ustalone z zastosowaniem stawek podatkowych amortyzacji.

Zarząd spółki w 2010 roku doszedł do wniosku, że:

1. Utrzymywanie osób niepełnosprawnych jest kosztowne2. Rotacja tych osób znaczna i brak wpływu spółki na ich odchodzenie z pracy, dodatkowo brak możliwości pozyskania na rynku nowego pracownika posiadającego stopień niepełnosprawności.

W związku z tym uznano, że w przyszłości nadejdzie taki rok, w którym wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych będzie niewystarczający i spółka będzie musiała zwrócić część dotacji. Zarząd postanowił utworzyć rezerwę na ten wydatek. Utworzono ją w 2010 roku w kwocie równiej wartości netto środków trwałych sfinansowanej dotacją (ŚTsD) na dzień 31.12.2010 (koniec roku obrotowego).

W kolejnych latach rozwiązywano część rezerwy w kwocie równej amortyzacji ŚTsD za ten rok.

Jaki błąd czy błędy popełniono tworząc poniższą rezerwę (odnosząc się przede wszystkim do definicji rezerw i KSR nr 6)?

Zadanie z inwentaryzacji i zamknięcia ksiąg – magazyn

Spółka nie prowadziła właściwie ewidencji magazynowej w ciągu roku. Przychody były rejestrowane błędnie ⛔️, zarówno co do ilości, jak i ceny zakupu. Zdarzyło się, na przykład, że wprowadzono cenę jednostkową 0,1 zł za sztukę zamiast 0,01 zł za sztukę 😱.

Księgowość tego nie wychwyciła bo przyjęto zasadę ujmowania w księgach zakupów towarów bezpośrednio w koszy i ustalaniu co miesiąc stanów rzeczywistych, na podstawie których korygowano koszty w korespondencji z kontem magazynu.

✅ Jak wybrnąć z tego aby była możliwość sporządzenia rzetelnego sprawozdania finansowego?

✅ Jakie czynności należy przeprowadzić?

✅ Którą z metod wyceny zapasów 👉 przyjąć, zakładając, że nie mamy “zaufania” do cen ewidencyjnych zapasów z powodu stwierdzonych błędów w wycenie?

Wyprostowanie tej sytuacji sprowadza się do 2 czynności:

1. ☑️ Rzetelny spis z natury 📝 ustalający stany ilościowe. Skoro w ciągu roku przychody i rozchody były błędnie ewidencjonowane z pewnością wystąpią różnice.

2. ☑️ Wycena stanu. Pytanie dotyczyło zastosowanej metody – w sytuacji gdy do programu magazynowego wprowadzano błędne ceny nie można ⛔️ zastosować metody średniej ważonej bo nie odpowiednich, rzetelnych danych aby ustalić cenę tą metodą. Jedyna opcja to metoda FIFO 📍. Dla każdej pozycji należy ustalić ostatnią cenę, czyli cenę na podstawie ostatniej lub ostatnich faktur.

3. ☑️ Tak ustalony stan ilościowo-wartościowy należy wprowadzić do programu magazynowego a następnie porównać ze stanem księgowym i odpowiednio skorygować.

ℹ️ Sprawdzenie:

Załóżmy, że jak podano powyżej spółka zakupiła 100.000 sztuk towaru po 0,01 zł. Kwotę netto z faktury równą 1.000 zł ujęto bezpośrednio w kosztach.Ze względu na błędne ujęcie ceny (0,1 zł zamiast 0,01 zł za 1 szt.) w programie magazynowym pozycja ta widnieje w kwocie 10.000 zł.Jeśli na stanie pozostało wszystkie 100.000 sztuk, to na podstawie comiesięcznego spisu zawyżono stan wartościowy o 9.000 zł.Z kolei roczny spis i wycena według właściwej ceny 0,01 zł spowoduje, że stan wartościowy wyniesie 1.000 zł, w związku z tym korekta stanu o 9.000 zł na minus doprowadzi stan wartościowy do właściwego poziomu.

ℹ️ Druga opcja – stan bilansowy zapasu wynosi 0 sztuk. Błędna wycena magazynowa nie będzie miała znaczenia bo w kosztach ujęto kwotę faktury, więc wartość prawidłową i nic poprzez spis nie zostało skorygowane bo stan był zerowy.

ℹ️ Trzecia opcja – stan bilansowy wynosi 50.000 sztuk. Na podstawie błędnej wyceny bilansowej ustalono stan wartościowy równy 50.000 sztuk po 0,1 zł = 5.000 zł zamiast 500 zł.W związku z tym księgowo ujęto kwotę 5.000 zł np. 330/735, zamiast 500 zł, błąd to 4.500 zł.Z kolei spis roczny wykazał 50.000 sztuk po 0,01 zł = 500 zł.Różnica równa 4.500 zł zostanie “odwrócona” 735/330.

Jedyna trudność 🤔 polega na ustaleniu cen dla wszystkich asortymentów. W niektórych przypadkach można ograniczyć się do największych pozycji oraz tych, które budzą wątpliwości. Niejednokrotnie magazynierzy pamiętają ceny towarów, które sprzedają w dużych ilościach i w takich wypadkach można ograniczyć ustalanie cen do ich weryfikacji.

A jaki jest Twój komentarz 👇👇👇

Zagadka, która została opublikowana na FB

Pytanie: Spółka prowadząca księgi rachunkowe w marcu 2020 zakupiła program komputerowy XYZ, który stanowi pozycję WNiP.

W listopadzie 2020 roku nabyła jego aktualizację za 150.000 zł netto. To istotna kwota z punktu widzenia spółki. Wartość tej aktualizacji została ujęła w listopadzie na koncie “020” jako modernizacja posiadanego już oprogramowania.

Aktualizacja ta będzie użytkowana do października 2021 roku (następnie spółka wykupi kolejną).

Czy zapis jest prawidłowy?

Jeśli nie, dlaczego – jakie 2 błędy zawierają się w takim podejściu?

Jak należałoby prawidłowo ująć tę kwotę?

1. Po pierwsze, nie istnieje ⛔️ coś takiego jak modernizacja WNiP.

▫️

2. Po drugie, aktualizacja nie spełnia ⛔️ definicji aktywów trwałych bo będzie używana przez okres NIEprzekraczający roku, dlatego nie może ⛔️ zostać ujęta jako osobna pozycja WNiP.

📍

W związku z tym, że kwota jest istotna, ujęcie jej jednorazowo w kosztach zniekształciłoby wynik finansowy firmy, dlatego zgodnie z tym co proponujecie należy rozliczać te koszty w czasie📌.

▫️